Sağlık

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler.

Bu yazıda farklı sedef hastalığı tiplerini, semptomlarını ve nasıl tedavi edileceğini açıklıyoruz.

Sedef bölgesi görünümüne ve vücuttaki konumuna bağlı olarak değişen birkaç farklı sedef hastalığı türü vardır . Amerika Birleşik Devletleri’nde 8 milyondan fazla insanda sedef hastalığı var.

Çevresel etkenler genellikle sedef hastalığının belirtilerinin alevlenmesine neden olur. Kişi bu semptomları iyileştirdiğinde, alevlenme sayısını ve şiddetini azaltabileceği anlamına gelir.

Semptomlar

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler. 1

Sedef hastalığının ana semptomları, pul pul kabuklu kırmızı yamalardır ve üzerlerini kaplayan kaşıdığında kolayca dökülen, gümüş pullar olabilir. Ayrıca yoğun bir kaşıntı veya yanma hissine neden olmaları muhtemeldir.

Sedef hastalığı semptomları, farklı süreler boyunca ortaya çıkan alevlenmeler, 1–12 ay hiç görülmeyebilir.

Bununla birlikte, hem alevlenmelerin hem de aktif olmadığı dönemlerinin süresini tahmin etmek zor olabilir.

Semptomlar hafif ila şiddetli arasında değişir ve sedef hastalığının türüne göre farklı şekillerde ortaya çıkabilir.

Ulusal Sedef Vakfına göre :

  • Hafif sedef hastalığı vücudun % 3’ünden azını kaplar.
  • Orta şiddette sedef hastalığı vücudun % 3-10’unu kaplar.
  • Şiddetli sedef hastalığı vücudun % 10’undan fazlasını kapsar

Plaklar herhangi bir yerde gelişebilir ancak genellikle dirseklerde, dizlerde, sırtın alt kısmında ve kafa derisinde küçük lekeler şeklinde ortaya çıkar.

Sedef Hastalığı Türleri

Aşağıda açıklandığı gibi çeşitli sedef hastalığı türleri vardır.

  • Seboreik;
  • Rupioid;
  • Foliküler
  • Papillomatöz;
  • Siğil;
  • Eksüdatif;
  • Artropatik;
  • Püstüler;
  • Avuç içi sedef hastalığı, tırnak plakaları, tabanlar, kıvrımlar.

Plak Sedef Hastalığı

Sedef hastalığı olan kişilerin yaklaşık % 80-90’ında plak tipi sedef hastalığı vardır. Genellikle dirseklerde, dizlerde, kafa derisinde ve belde, gümüşi, beyaz pullarla kaplı, kabarık, iltihaplı, kırmızı lezyonlar şeklinde görülür.

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler. 2

Ters (İnvers) Sedef Hastalığı Veya Cilt-Kıvrım Yeri Sedef Hastalığı

Bu hastalığın en yaygın ve iyi bilinen şekli dirsekler, dizler, sırt, vb. gibi sürtünmeye maruz kalan bölgeleri etkileyen plak tipi sedef hastalığıdır. Fakat bunun tam tersi olan başka bir sedef hastalığı türü olduğunu biliyor muydunuz?

Ters sedef hastalığı aşağıdaki alanlarda gelişir:

  • Koltuk altları.
  • Kasık.
  • Göğüslerin altında.
  • Cinsel organlar ve kalçalar gibi diğer cilt kıvrımlarında.

Ters sedef hastalığının belirtileri

Ters sedef hastalığı lezyonları “geleneksel” sedef hastalığı plaklarına benzemez. Genellikle çok kırmızı ve iltihaplıdırlar ve yüzeylerinde pul yoktur. Bunun nedeni cilt kıvrımlarında vücudun geri kalanına kıyasla artan nem seviyeleridir. Kaşıntı çok şiddetlidir. ters sedef hastalığı plakları bazen cilt kıvrımlarının mantar enfeksiyonuna benzer, ancak bir dermatolog ikisini tanı arasındaki farkı çok hızlı bir şekilde ayırt edebilir.

Sürtünme ve terlemeden kaynaklanan tahriş, cilt kıvrımları ve hassas bölgelerdeki konumu nedeniyle bu tür sedef hastalığını daha da kötüleştirebilir. Fazla kilolu ve derin deri kıvrımları olan kişilerde daha sık görülür.

Eritrodermik sedef hastalığı

Eritrodermik-sedef-hastaligi-cesitleri-Psoriasis, Sedef Hastalığı nedenleri Sebepleri ve Tetikleyiciler, sedef-hastaligi-cesitleri-nedir-plaque-psoriasis

Eritrodermik sedef hastalığı: En az görülen sedef hastalığı türü olan eritrodermik sedef hastalığı, tüm vücutta yoğun bir şekilde kaşınan veya yanan kırmızı bir döküntüye sebebiyet verebilir.

Eritrodermik sedef hastalığı, vücudun yüzeyinde geniş alanlarda ateşli kızarıklığa neden olabilen, özellikle enflamatuar ancak nadir görülen bir türdür.

Kararsız plak sedef hastalığı olan, lezyonların net bir şekilde tanımlanmış kenarlara sahip olmadığı kişilerde eritrodermik sedef hastalığı gelişebilir. Deride soyulma, şiddetli kaşıntı ve ağrı da olabilir.

Eritrodermik sedef hastalığı vücudun kimyasal dengesini bozar. Bu etkileşim, ciddi hastalıklara yol açabilecek protein ve sıvı kaybına neden olabilir.

Sıvı tutulmasından kaynaklanan ödem veya şişme de meydana gelebilir. Bu komplikasyonun ayak bileklerinde gelişmesi muhtemeldir. Vücut ısısını düzenlemekte güçlük çekebilir ve bu da titremeye neden olabilir.

Eritrodermik sedef hastalığı ayrıca zatürre ve konjestif kalp yetmezliğine de yol açabilir .

Eritrodermik sedef hastalığının komplikasyonları tehlikeli olabilir. Bu durumun belirtilerini gösteren herkes hemen bir doktora görünmelidir.

Eritrodermik sedef hastalığı olan kişiler, semptomlar şiddetliyse hastanede yatarak tedavi görebilir.

Guttat sedef hastalığı

Guttat sedef hastalığı genellikle çocuklukta veya genç yetişkinlikte başlar. Ciltte küçük, kırmızı, tek tek lekeler olarak görünür. Noktalar genellikle plak tipi sedef hastalığındaki lezyonlar kadar kalın veya huysuz değildir.

Aşağıdakiler dahil bir dizi durum guttat sedef hastalığını tetikleyebilir:

  • üst solunum yolu enfeksiyonları
  • streptokok enfeksiyonları
  • bademcik iltihabı
  • stres
  • ciltte yaralanma
  • antimalaryaller, lityum ve beta blokerler dahil olmak üzere bazı ilaçlar .

Guttat sedef hastalığı tedavi olmaksızın düzelebilir ve asla tekrarlamayabilir. Bununla birlikte, plak sedef hastalığının yamaları olarak temizlenebilir ve daha sonra yeniden ortaya çıkabilir.

Püstüler sedef hastalığı

Püstüler sedef hastalığı

Püstüler sedef hastalığı yetişkinleri çocuklardan daha fazla etkiler ve sedef hastalığı vakalarının % 5’inden azını oluşturur.

Kırmızı deriyi çevreleyen beyaz püstüller veya enfeksiyöz olmayan irin kabarcıkları olarak görünür . Vücudun belirli bölgelerini, örneğin elleri, ayakları veya vücudun çoğunu etkileyebilir. Bir enfeksiyon değildir ve bulaşıcı değildir.

Püstüler sedef hastalığı, cildin kızarmasını takiben püstül oluşumunun ve ölçeklenmenin olduğu bir döngüye sahip olma eğilimindedir.

Sedef hastalığı insan vücudunun herhangi bir yerinde oluşabilirken, en yaygın alanlardan bazıları aşağıdadır.

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler. 3

Sedef Hastalığının Komplikasyonları

Sedef hastalığının bir sonucu olarak başka sağlık sorunları gelişebilir. Bazı insanlar bunu bir cilt hastalığı olarak düşünürken, sedef hastalığı kemikleri, kasları ve metabolik sistemi de etkileyebilir.

Psöriyatik Artrit

Sedef hastalığı olan % 30 Kadar kişide ortak olan iltihabı belirtileri ile Psöriyatik Artrit olarak bilinen. Bu tip sedef hastalığı eklemlerde iltihaplanmaya ve ilerleyici hasara neden olur. En yaygın olarak insanlar 30 ila 50 yaşları arasında olduğunda ortaya çıkar.

Psoriatik artritin semptomları hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

Sedef Hastalığının Diğer komplikasyonları

Sedef hastalığı olan kişiler sosyal dışlanma, imaj sorunları ve düşük benlik saygısı yaşayabilir. Sedef hastalığının fiziksel rahatsızlığı, kaşıntısı ve ağrısıyla birlikte bu, genel yaşam kalitelerini etkileyebilir.

Bu kronik hastalığın sosyal ve fiziksel talepleri, depresyon ve anksiyeteye katkıda bulunabilir . Sedef hastalığı olan kişilerde, durumu olmayanlara göre iki kat daha yüksek bir depresyon riski vardır .

Sedef hastalığı ayrıca daha yüksek kardiyovasküler hastalık, metabolik sendromdiyabet ve baş ve boyun kanserleri ve sindirim sistemi tümörleri dahil olmak üzere bazı kanser türlerine yol açabilir.

Sedef Hastalığının Nedenleri

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler. 4

Stres, sedef hastalığı semptomlarının alevlenmesini tetikleyebilir.

Sedef hastalığının nedeni hala belirsiz olsa da, bilim adamları bunun bir otoimmün hastalık olduğuna inanıyor.

Otoimmün hastalıklar, vücudu bulaşıcı ajanlara karşı korumak için T hücreleri üreten bağışıklık sistemini etkiler.

Sedef hastalığı olan kişilerde, tetikleyiciler, genlerinin bağışıklık sistemine yanlış hücreleri hedef alması talimatını verebilir. T hücreleri, bir tetikleyiciye bir enfeksiyonla savaşıyor veya bir yarayı iyileştiriyormuş gibi yanıt verir. İltihaplanmaya neden olan kimyasallar üretirler.

Sedef hastalığında, bu otoimmün aktivite cilt hücrelerinin aşırı büyümesine yol açar. Tipik olarak, cilt hücrelerinin kendilerini değiştirmesi yaklaşık 21-28 gün sürer. Ancak sedef hastalığı olan kişilerde yaklaşık 2–6 gün sürer.

Sedef hastalığı olan her bireyde tetikleyiciler farklı olacaktır, ancak ortak tetikleyiciler şunları içerir:

  • Stres ve kaygı.
  • Ciltte yaralanmaları.
  • Enfeksiyonlar.
  • Hormonal değişiklikler.

Sedef hastalığı alevlenmesini tetikleyebilecek ilaçlar şunları içerir:

Bazı insanlar sedef hastalığını alerji, diyet ve hava durumu ile ilişkilendirir, ancak bu teorileri henüz hiçbir kanıt desteklememiştir.

En önemlisi, sedef hastalığı bulaşıcı değildir. Bunu bilmek, hastalığı olan kişilerin sosyalleşmenin daha zorlu kısımlarıyla başa çıkmalarına yardımcı olabilir.

Risk faktörleri

Bazı faktörler sedef hastalığına yakalanma riskini artırır.

Bu faktörler şunları içerir:

  • Kardiyovasküler hastalık ve metabolik sendroma sahip olmak.
  • Cilt travması.
  • Durumun aile öyküsü.

Sedef hastalığı olan yakın bir akrabası olan yaklaşık 3 kişiden 1’inde durum gelişecektir. Bir ebeveynde sedef hastalığı varsa, çocuklarının hastalığı geliştirmeye devam etme şansı % 10’dur. Her iki ebeveynde de sedef hastalığı varsa bu risk % 50’ye yükselir.

Ailelerdeki bu korelasyon, altta yatan bir genetik bileşene işaret ediyor. Bununla birlikte, çevresel bir faktör onu aktif hale getirmedikçe hastalığın semptomları görünmeyebilir. Nüfusun en az % 10’u sedef hastalığına neden olan gene sahip olabilir, ancak insanların sadece % 2-3’ü bunu geliştirir.

Genç insanlar arasında sedef hastalığı, özellikle boğaz ağrısı olmak üzere enfeksiyondan sonra alevlenebilir. Sedef hastalığı olan gençlerin % 33-50’sinde semptomlar kulak ağrısı veya solunum yolu enfeksiyonundan 2-6 hafta sonra fark edilir hale gelecektir. Yaygın solunum yolu enfeksiyonları arasında boğaz ağrısı, bronşit ve bademcik iltihabı bulunur.

Sedef hastalığı erkeklerde ve kadınlarda eşit derecede yaygındır. Her yaşta başlayabilir, ancak en sık 15-35 yaşları arasında görülür. Ortalama başlangıç ​​zamanı 28 yaştır.

Sedef hastalığı olan kişilerin yaklaşık % 10-15’i durumu 10 yaşına gelmeden geliştirir.

Psoriatik alevlenmeler için tetikleyiciler ve risk faktörleri hakkında daha fazla bilgi edinin.

Teşhis

Sedef hastalığını doğrulayabilecek kan testi yoktur.

Reçetesiz satılan (OTC) ilaçlarla çözülmeyen kalıcı bir döküntü yaşayan bir kişi, sedef hastalığı hakkında bir doktorla konuşmak isteyebilir. Genellikle semptomları erken tanıyıp tedavi etmek, sedef hastalığının uzun vadeli sonuçlarını iyileştirir.

Bir doktor semptomları inceleyecek ve kişisel ve aile geçmişini soracaktır. Egzama gibi diğer durumları elemek için deri biyopsisi de yapabilirler .

Tedavi

Sedef hastalığı kronik bir hastalık olduğu için kalıcı bir tedavisi yoktur. Ancak, hastalığın nüksettiği dönemlerde durumun kontrol altına alınması için uygulanan birtakım tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Bu yöntemler sayesinde, iltihaplanmada azalma görülebilir, aynı zamanda cilt hücrelerinin üreme ve gelişim hızında da bir denge sağlanabilir.

Bir doktor sedef hastalığını doğrularsa, Sedef hastalığının şiddetine bağlı olarak tedavi, durumun türüne ve ciddiyetine bağlı olacaktır. Ana seçenekler arasında ilaçlar ve fototerapi bulunur.

Sedef hastalığı olan kişiler, diğer tedavileri alırken cildi nemli tutmak için yumuşatıcı kullanmalıdır. Bu önlem, kaşıntı ve tahrişi azaltmaya yardımcı olabilir ve gelişen lezyon veya plakların sayısını azaltabilir.

İlaçlar

Sedef hastalığı olan kişiler için bir dizi topikal, oral ve enjekte edilen ilaçlar mevcuttur.

Bazı Reçetesiz ilaç (OTC) ilaçları, çok hafif sedef hastalığının semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Bunlar şunları içerir:

  • Kömür katranı: Bu, kafa derisi, avuç içi ve ayak tabanındaki plak sedef hastalığı, kaşıntı ve lezyonları yatıştırmaya yardımcı olabilir. İnsanlar kömür katranını tek başına veya başka bir tedavinin yanında kullanabilirler.
  • Hidrokortizonlu kremler: Bunlar iltihabı azaltır ve kaşıntıyı yatıştırır.
  • Salisilik asit: Bu, genellikle kafa derisi sedef hastalığı olan kişilerde şişmeyi azaltmaya ve pulları gidermeye yardımcı olabilir.
  • Kaşıntı önleyici maddeler: Bunlar, kalamin, hidrokortizon, kafur veya mentol içeren ürünleri içerebilir.

Topikal tedaviler

Sedef hastalığı hakkında bilmeniz gerekenler. 5

Sedef hastalığı semptomlarını hafifletmek için topikal tedaviler mevcuttur.

İnsanlar topikal tedavileri doğrudan cilde uygular. Genellikle cilt hücrelerinin büyümesini yavaşlatmayı, iltihabı azaltmayı ve kaşıntı veya rahatsızlığı hafifletmeyi amaçlayan hafif ila orta dereceli semptomlar için birinci basamak tedavidir.

Bu tedaviler reçetesiz olarak veya reçeteyle alınabilir ve nonsteroid ve steroidleri içerir.

  • Kortikosteroidler: İnsanlar bunları sedef hastalığını tedavi etmek için onlarca yıldır kullandılar. Jeller, köpükler, kremler, spreyler ve merhemler olarak birçok farklı steroid bulunmaktadır. Ulusal Sedef Hastalığı Vakfı, burada kortikosteroid kuvvetlerini anlamak için bir rehber sunmaktadır .
  • Sentetik D vitamini: İnsanlar bunu genellikle bir kortikosteroid ile birlikte kullanırlar. Plakları düzleştirmeye, cilt hücrelerinin yavaş büyümesine ve pulları gidermeye yardımcı olabilir.
  • Retinoidler: Bu, cilt hücrelerinin büyümesini yavaşlatmaya, kızarıklığı azaltmaya ve kaşıntıyı yatıştırmaya yardımcı olabilecek sentetik A vitaminidir . İnsanlar genellikle bir topikal retinoid olan Tarazotene’i kortikosteroid tedavisi veya UVB ışık tedavisi ile birleştirir.
  • Pimekrolimus kremi ve takrolimus merhemi: Bunlar, bir doktorun ters ve plak sedef hastalığı semptomlarına yardımcı olmak için reçete edebileceği egzama tedavileridir. İnsanlar genellikle bunları steroid kürü ile birleştirir.

Sistemik tedaviler

Sistemik tedaviler tüm vücut sistemi üzerinde çalışır ve doktorlar bunları orta ila şiddetli sedef hastalığı ve sedef hastalığı artriti olan kişiler için reçete eder. Hastalığın ilerlemesini ve alevlenmelerin düzenliliğini azaltırlar.

Biyolojik : Bunlar, canlı hücrelerden elde edilen protein bazlı ilaçlardır. Biyolojikler, sedef hastalığına ve psoriatik artrite neden olan T hücrelerini ve bağışıklık proteinlerini hedef alır.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) en az 10 biyolojik ürünü onayladı . Bunlar arasında etanersept , infliksimab ve adalimumab bulunur .

Biyolojikler etkilidir ve faydaları risklerinden çok daha ağır basar.

Bununla birlikte, insanlar biyolojik tedavi ararken maliyetleri dikkate almalıdır ve potansiyel kapsam hakkında bir sigorta sağlayıcısıyla konuşmak mantıklıdır.

Metotreksat: Doktorlar, günlük işlevi kısıtlayan ve başka herhangi bir tedaviye yanıt vermeyen aşırı şiddetli sedef hastalığı için bunu reçete eder. Metotreksat, sedef hastalığı artritinin yanı sıra eritrodermik, palmoplantar ve tırnak sedef hastalığında etkilidir.

Siklosporin: Doktorlar genellikle bunu nakil sonrası organların reddedilmesini önlemek için reçete eder. Bununla birlikte, aşağıdaki sedef hastalığı türlerinin şiddetli sunumlarına sahip kişilere de yardımcı olabilir:

  • plak
  • guttat
  • eritrodermik
  • genelleştirilmiş püstüler
  • Palmoplantar

Oral retinoidler: Şiddetli sedef hastalığı olan kişiler, hastalığın vücuttaki etkilerine karşı çalışan asitretin adlı bir ilacı alabilirler. Bağışıklık aktivitesini azaltmaz ve asitretini , şiddetli sedef hastalığı olan HIV’li kişiler için daha güvenli hale getirir .

Ters sedef hastalığı dışındaki her tür sedef hastalığı olan kişiler oral retinoidlerden fayda görebilir.

Etiket dışı ilaçlar

Standart, FDA onaylı ilaçlar semptomları çözmediyse veya bireyin belirli ilaçların kullanımını engelleyen başka bir durumu varsa, doktorlar belirli etiket dışı ilaçları reçete edebilir .

Sedef hastalığı için etkili etiket dışı seçenekler şunları içerir:

  • azatioprin
  • 6-tiyoguanin
  • fumarik asit esterleri
  • hidroksiüre
  • takrolimus

Fototerapi

Fototerapi, cildin tıbbi gözetim altında düzenli olarak ultraviyole ışığa maruz bırakılmasını içerir. Işık, hücre büyümesini yavaşlatabilir, bağışıklık aktivitesini baskılayabilir ve tahrişi azaltabilir.

İnsanlar, ilk tedavileri başarılı olursa evde bir ışık kutusu veya el cihazı kullanarak fototerapi uygulayabilirler.

Bazı kişilerin cildini ışığa daha duyarlı hale getirmek için maruz kalmadan önce psoralen hapları alması gerekebilir.

Lupus veya önceki cilt kanseri vakaları gibi, onları ışığa duyarlı hale getiren bir arada var olan koşullara sahip olan herkes fototerapi kullanmamalıdır.

Evde yapılan tedavi

Sedef hastalığı alevlenmelerinden kaçınmak mümkün değildir, ancak bazı stratejiler alevlenme riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

İpuçları şunları içerir:

  • Yoga, egzersiz, meditasyon veya bunların tümü ile stresi azaltmak.
  • Dengeli bir diyet yemek ve kiloyu korumak.
  • Gıdalardaki tetikleyicilerini tanımak ve bunlardan kaçınmak.
  • Benzer deneyimleri olan başkalarıyla konuşmak için bir destek grubuna veya bloga katılmak.
  • Aşırı sigara içmemek veya alkol almamak.

Kaşıntıyı azaltmak için ev ilaçları şunları içerir:

  • Cildi nemli tutmak. Bir dermatolog uygun bir ürün önerebilir.
  • 10 dakikaya kadar soğuk duş almak veya soğuk su paketi kullanmak. Cildi kurutabileceği için sıcak duşlardan kaçının.

Sedef hastalığı izole edici ve rahatsız edici olabilirken, insanlar semptomları yönetmek ve hastalığın bağışıklık aktivitesini tedavi etmek için birçok seçeneğe sahiptir.

Sedef hastalığı için daha fazla ev ilaçları hakkında bilgi edinin:

Soru:

Sedef hastalığı egzamaya benzer mi? Farkı nasıl bilebilirim?

Açıklama:

Erken dönemlerinde egzama ve sedef hastalığı, kaşıntı yapan kırmızı, iltihaplı cilt bölgeleri gibi görünebilir.

Sedef hastalığı dirsekler ve dizler gibi belirli bölgelerde mevcut olacağından ve gümüş pullar geliştireceğinden, zamanla, hangi tür rahatsızlığınız olduğu oldukça belirgin hale gelecektir. Egzama, tahriş edici bir madde nedeniyle iltihaplanma eğilimindedir ve sedef plaklarına özgü gümüş pulları geliştirmeyecektir.

Her iki durumda da, insanlar kaşıntı, uykusuzluk ve görünümün duygusal etkisi sadece günlük yaşamınızı etkilemekle kalmayıp aynı zamanda durumu daha da kötüleştirebileceğinden tanı ve tedavi için bir dermatolog bulmalıdır.

Tüm içerik kesinlikle bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye olarak değerlendirilmemelidir.

Kaynak: medicalnewstoday.com